عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
379
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
[ جغرافياى جبال بارز و جيرفت ] 735 مقدمه 736 و چون قصبچهء دوسارى نقطهء مركزيهء جيرفت و جبال بارز است و غالب معروفين و ضبّاط و مباشرين اين دو محلّ در قريهء مزبوره سكونت دارند خاصّه در زمستان كه تمامشان در اينجا انجمن دارند و خاك جبال بارز و جيرفت هم در يك عرض و طول متصل به يكديگر است لهذا اينجا را چنان كه واقع امر هم همين است مركز قرار داده و طول اين خاك را كه در سير خط خودمان واقع و از جنوب به شمال است معين و عرض آن را كه از شرق به غرب است معلوم مىكنيم و خطوطى به شرق و غرب برده بدايت و نهايت و قرب و بعد مسافت و شرح حال كوهستان و مزارعات حولوحوش و اهالى و هواى هرجا و ماليات ديوانى دو محلّ و تعداد تخمينى نفوس آن را نيز معين مىكنيم تا بر بصيرت بينندگان بيفزايد و بعد از آن به شرح حال سير منازل خود خواهيم پرداخت . * * * طول خاك جبال بارز نسبت به دوسارى از جنوب شرقى است به شمال شرقى و ابتداى آن از اواخر كوه زرناج « 1 » خاك بلوچستان است تا كوه مسكون و قريب بيست و يك فرسخ است و عرض آن از شرق به غرب و ابتداى وسطانى خاك مزبور از كوه سنگ راه تا كوه دوسارى چهارده فرسخ ، طول خاك جيرفت نسبت به دوسارى از جنوب غربى به شمال غربى است و ابتداى آن از مزرعهء قاسمآباد محاذات چالكان الى دشتكوچ و تخمينا سيزده فرسخ و عرضش از شرق به غرب و ابتداى وسطانى آن از ده دوسارى است تا يك فرسخ بالاى خالصهء آب گرم و تقريبا شش فرسخ است و كمتر عرضش اين مقدار است و بعضى جاهاى آن زيادتر [ ست ] و هفت فرسخ هشت فرسخ هم مىشود .
--> ( 1 ) - در صفحهء بعد : زرماخ .